A. Persi Flacci Saturae V Vatibus hic mos est, centum sibi poscere uoces, centum ora et linguas optare in carmina centum, fabula seu maesto ponatur hianda tragoedo, uolnera seu Parthi ducentis ab inguine ferrum. 'quorsum haec? aut quantas robusti carminis offas ingeris, ut par sit centeno gutture niti? grande locuturi nebulas Helicone legunto, si quibus aut Procnes aut si quibus olla Thyestae feruebit saepe insulso cenanda Glyconi. tu neque anhelanti, coquitur dum massa camino, folle premis uentos nec clauso murmure raucus nescio quid tecum graue cornicaris inepte nec scloppo tumidas intendis rumpere buccas. uerba togae sequeris iunctura callidus acri, ore teres modico, pallentis radere mores doctus et ingenuo culpam defigere ludo. hinc trahe quae dicis mensasque relinque Mycenis cum capite et pedibus plebeiaque prandia noris.' non equidem hoc studeo, pullatis ut mihi nugis pagina turgescat dare pondus idonea fumo. secrete loquimur. tibi nunc hortante Camena excutienda damus praecordia, quantaque nostrae pars tua sit, Cornute, animae, tibi, dulcis amice, ostendisse iuuat. pulsa, dinoscere cautus quid solidum crepet et pictae tectoria linguae. hic ego centenas ausim deposcere fauces, ut quantum mihi te sinuoso in pectore fixi uoce traham pura, totumque hoc uerba resignent quod latet arcana non enarrabile fibra. cum primum pauido custos mihi purpura cessit bullaque subcinctis Laribus donata pependit, cum blandi comites totaque inpune Subura permisit sparsisse oculos iam candidus umbo, cumque iter ambiguum est et uitae nescius error diducit trepidas ramosa in compita mentes, me tibi supposui. teneros tu suscipis annos Socratico, Cornute, sinu. tum fallere sollers adposita intortos extendit regula mores et premitur ratione animus uincique laborat artificemque tuo ducit sub pollice uoltum. tecum etenim longos memini consumere soles et tecum primas epulis decerpere noctes. unum opus et requiem pariter disponimus ambo atque uerecunda laxamus seria mensa. non equidem hoc dubites, amborum foedere certo consentire dies et ab uno sidere duci. nostra uel aequali suspendit tempora Libra Parca tenax ueri, seu nata fidelibus hora diuidit in Geminos concordia fata duorum Saturnumque grauem nostro Ioue frangimus una, nescio quod certe est quod me tibi temperat astrum. mille hominum species et rerum discolor usus; uelle suum cuique est nec uoto uiuitur uno. mercibus hic Italis mutat sub sole recenti rugosum piper et pallentis grana cumini, hic satur inriguo mauult turgescere somno, hic campo indulget, hunc alea decoquit, ille in uenerem putris; sed cum lapidosa cheragra fregerit articulos ueteris ramalia fagi, tunc crassos transisse dies lucemque palustrem et sibi iam seri uitam ingemuere relictam. at te nocturnis iuuat inpallescere chartis; cultor enim iuuenum purgatas inseris aures fruge Cleanthea. petite hinc, puerique senesque, finem animo certum miserisque uiatica canis. 'cras hoc fiet.' idem cras fiat. 'quid? quasi magnum nempe diem donas!' sed cum lux altera uenit, iam cras hesternum consumpsimus; ecce aliud cras egerit hos annos et semper paulum erit ultra. nam quamuis prope te, quamuis temone sub uno uertentem sese frustra sectabere canthum, cum rota posterior curras et in axe secundo. libertate opus est. non hac, ut quisque Velina Publius emeruit, scabiosum tesserula far possidet. heu steriles ueri, quibus una Quiritem uertigo facit! hic Dama est non tresis agaso, uappa lippus et in tenui farragine mendax. uerterit hunc dominus, momento turbinis exit Marcus Dama. papae! Marco spondente recusas credere tu nummos? Marco sub iudice palles? Marcus dixit, ita est. adsigna, Marce, tabellas. haec mera libertas, hoc nobis pillea donant. 'an quisquam est alius liber, nisi ducere uitam cui licet ut libuit? licet ut uolo uiuere, non sum liberior Bruto?' 'mendose colligis' inquit Stoicus hic aurem mordaci lotus aceto, 'hoc relicum accipio, "licet" illud et "ut uolo" tolle.' 'uindicta postquam meus a praetore recessi, cur mihi non liceat, iussit quodcumque uoluntas, excepto siquid Masuri rubrica uetabit?' disce, sed ira cadat naso rugosaque sanna, dum ueteres auias tibi de pulmone reuello. non praetoris erat stultis dare tenuia rerum officia atque usum rapidae permittere uitae; sambucam citius caloni aptaueris alto. stat contra ratio et secretam garrit in aurem, ne liceat facere id quod quis uitiabit agendo. publica lex hominum naturaque continet hoc fas, ut teneat uetitos inscitia debilis actus. diluis elleborum, certo conpescere puncto nescius examen? uetat hoc natura medendi. nauem si poscat sibi peronatus arator luciferi rudis, exclamet Melicerta perisse frontem de rebus. tibi recto uiuere talo ars dedit et ueris speciem dinoscere calles, ne qua subaerato mendosum tinniat auro? quaeque sequenda forent quaeque euitanda uicissim, illa prius creta, mox haec carbone notasti? es modicus uoti, presso lare, dulcis amicis? iam nunc adstringas, iam nunc granaria laxes, inque luto fixum possis transcendere nummum nec gluttu sorbere saliuam Mercurialem? 'haec mea sunt, teneo' cum uere dixeris, esto liberque ac sapiens praetoribus ac Ioue dextro. sin tu, cum fueris nostrae paulo ante farinae. pelliculam ueterem retines et fronte politus astutam uapido seruas in pectore uolpem, quae dederam supra relego funemque reduco. nil tibi concessit ratio; digitum exere, peccas, et quid tam paruum est? sed nullo ture litabis, haereat in stultis breuis ut semuncia recti. haec miscere nefas nec, cum sis cetera fossor, tris tantum ad numeros Satyrum moueare Bathylli. 'liber ego.' unde datum hoc sumis, tot subdite rebus? an dominum ignoras nisi quem uindicta relaxat? 'i, puer, et strigiles Crispini ad balnea defer' si increpuit, 'cessas nugator?', seruitium acre te nihil inpellit nec quicquam extrinsecus intrat quod neruos agitet; sed si intus et in iecore aegro nascuntur domini, qui tu inpunitior exis atque hic quem ad strigilis scutica et metus egit erilis? mane piger stertis. 'surge' inquit Auaritia, 'eia surge.' negas. instat. 'surge' inquit. 'non queo.' 'surge.' 'et quid agam?' 'rogat! en saperdas aduehe Ponto, castoreum, stuppas, hebenum, tus, lubrica Coa. tolle recens primus piper et sitiente camelo. uerte aliquid; iura.' 'sed Iuppiter audiet.' 'eheu, baro, regustatum digito terebrare salinum contentus perages, si uiuere cum Ioue tendis.' iam pueris pellem succinctus et oenophorum aptas. ocius ad nauem! nihil obstat quin trabe uasta Aegaeum rapias, ni sollers Luxuria ante seductum moneat: 'quo deinde, insane, ruis, quo? quid tibi uis? calido sub pectore mascula bilis intumuit quam non extinxerit urna cicutae? tu mare transilias? tibi torta cannabe fulto cena sit in transtro Veiientanumque rubellum exhalet uapida laesum pice sessilis obba? quid petis? ut nummi, quos hic quincunce modesto nutrieras, pergant auidos sudare deunces? indulge genio, carpamus dulcia, nostrum est quod uiuis, cinis et manes et fabula fies, uiue memor leti, fugit hora, hoc quod loquor inde est.' en quid agis? duplici in diuersum scinderis hamo. huncine an hunc sequeris? subeas alternus oportet ancipiti obsequio dominos, alternus oberres. nec tu, cum obstiteris semel instantique negaris parere imperio, 'rupi iam uincula' dicas; nam et luctata canis nodum abripit, et tamen illi, cum fugit, a collo trahitur pars longa catenae. 'Daue, cito, hoc credas iubeo, finire dolores praeteritos meditor' (crudum Chaerestratus unguem adrodens ait haec). 'an siccis dedecus obstem cognatis? an rem patriam rumore sinistro limen ad obscenum frangam, dum Chrysidis udas ebrius ante fores extincta cum face canto?' 'euge, puer, sapias, dis depellentibus agnam percute.' 'sed censen plorabit, Daue, relicta?' 'nugaris. solea, puer, obiurgabere rubra, ne trepidare uelis atque artos rodere casses. nunc ferus et uiolens; at, si uocet, haut mora dicas "quidnam igitur faciam? nec nunc, cum arcessat et ultro supplicet, accedam?" si totus et integer illinc exieras, nec nunc.' hic hic quod quaerimus, hic est, non in festuca, lictor quam iactat ineptus. ius habet ille sui, palpo quem ducit hiantem cretata Ambitio? uigila et cicer ingere large rixanti populo, nostra ut Floralia possint aprici meminisse senes. quid pulchrius? at cum Herodis uenere dies unctaque fenestra dispositae pinguem nebulam uomuere lucernae portantes uiolas rubrumque amplexa catinum cauda natat thynni, tumet alba fidelia uino, labra moues tacitus recutitaque sabbata palles. tum nigri lemures ouoque pericula rupto, tum grandes galli et cum sistro lusca sacerdos incussere deos inflantis corpora, si non praedictum ter mane caput gustaueris ali. dixeris haec inter uaricosos centuriones, continuo crassum ridet Pulfenius ingens et centum Graecos curto centusse licetur.